Baszty

niedziela, 11 lutego 2007 02:55
Drukuj PDF

Baszty w Stargardzie SzczecińskimBaszty zbudowano w XV-XVI w. w najbardziej narażonych na atak odcinkach murów, pierwotnie było ich 9. Spośród czterech zachowanych do dziś najciekawsza jest baszta Morze Czerwone, dekorowana rombowym wzorem z zendrówki, o wysokości 34 m (na baszcie urządzono taras widokowy, przejście w przyziemiu przebito w XIX w.). Podobną bryłę, złożoną z kwadratowej podstawy, cylindrycznego trzonu i wieńczącego bębna ze stożkiem, mają dwie inne baszty: Tkaczy (wys. 31 m) i Białogłówa (30 m). Niewielka baszta Jeńców (wys. 13 m) w płd.-wsch. odcinku murów ma formę prostego cylindra. Charakterystyczną cechą wszystkich baszt jest umieszczenie otworu wejściowego na znacznej wysokości (5 - 7 m), odpowiadającej biegnącemu dawniej wzdłuż muru obronnego drewnianemu gankowi (hurdycji).

Spis baszt :


- Baszta Morze Czerwone (Rotes Meer)
Baszta Morze Czerwone w Stargardzie Szczecinskim jest najokazalszą baszta miejska w Polsce.

wStargardzie.pl - Info portal miasta Stargard Szczeciński

Architektura
wStargardzie.pl - Info portal miasta Stargard SzczecińskiWysoka na 34 m, opiera sie na prostokatnym, kamiennym cokole o wymiarach 8 x 9 m. jej srodkowy trzon ma ksztalt cylindra z cegly o tzw. wiazaniu polskim, n a którym sa widoczne dekoracje w postaci rombów z glazurowanej cegly. Baszta Morze Czerwone posiada trzy tarasy widokowe, z których dwa górne zwienczone krenelazem . Wewnatrz mozna wyodrebnic osiem poziomów polaczonych schodami, których funkcje niegdys pelnily drabiny. Na kazdym poziomie znajduja sie okienka - szczeliny, sluzace do obserwacji i ostrzalu. Na zewnetrznej elewacji rozstaw tych okienek tworzy szachownice. Szczyt baszty zwiencza ceglany, osmioboczny ostroslup. W podstawie baszty znajdowal sie wczesniej loch wiezienny, do którego wejscie prowadzilo z drugiej kondygnacji. Ksztalt tego lochu jest dobrze widoczny w przejsciu, przebitym w 1860 , w czworobocznej podstawie baszty. Na wysokosci murów, od strony zachodniej, znajdowala sie platforma do ustawiana armat.

Pochodzenie nazwy
Nazwe Baszty Morze Czerwone wyjasniaja podania, mówiace o tym, ze w czasie wojny trzydziestoletniej ( 1618-1648 ) w jej poblizu rozegraly sie walki, powodujace rozlew morza krwi. Inne legendy mówia o zrzucaniu skazanców ze szczytu wiezy, po których zostawaly czerwone slady. Bardziej prawdopodobne jest pochodzenie nazwy od rdzawych mokradel, istniejacych w tej okolicy jeszcze przed wybudowaniem baszty. Historia

Baszta zostala zbudowana w II polowie XV wieku i nalezala do szczytowych osiagniec sredniowiecznej architektury obronnej na Pomorzu.

Na poziomie I pietra, od strony wewnetrznej obwarowan, znajduje sie wejscie na baszte, udostepniane w okresie letnim dla turystów.


- Baszta Tkaczy (Lodowa, Sukienników, Nowa, Wollweberturm, Weberturm, Eisturm, Nige Turm)wStargardzie.pl - Info portal miasta Stargard Szczeciński
Baszta Tkaczy w Stargardzie Szczecinskim , to budowla o podstawie prostokata , wysokosc 31 m. Zbudowana w 1450 roku i przebudowana w 1539 roku przez cech tkaczy. Sklada sie z osmiu pieter oraz lochu wieziennego. Jej cylindryczny korpus zostal zwienczony stozkowym helmem. Bardzo podobna w budowie do Baszty Morze Czerwone. W jej wnetrzu przetrzymywano tez przez pewien czas lód i stad jej druga nazwa - Baszta Lodowa .






- Baszta Jenców (Mala Prochowa, Kowalska, Gefangenenturm, Fangelturm, Klein Pulverturm)wStargardzie.pl - info portal miasta Stargard Szczeciński
Baszta Jenców w Stargardzie Szczecinskim zwana tez Mala Prochowa lub Kowalska.

Zostala zbudowana na przelomie XV i XVI wieku w poludniowej czesci obwarowan przebiegajacych nad brzegiem Iny . Budowla ta zlokalizowana przy obecnej ul. Strazniczej, posiada ksztalt cylindra o wysokosci 13 m, który opiera sie na okraglej, kamiennej podstawie, a jego konstrukcja dzieli sie wewnatrz na cztery poziomy, a na kazdym z nich znajduja sie otwory strzelnicze. W przyziemiu baszty znajdowaly sie niegdys arkady wspierajace ganki. Umozliwilo to prowadzenie obstrzalu przez otwory znajdujace sie w murze, jednoczesnie z kilku poziomów.

Podobna do baszty Jenców - baszta Kowalska - zostala rozebrana w 1871 roku, stad obecna nazwa baszty.

Nazwa baszty sugeruje, ze jej pomieszczenia wykorzystywano do przetrzymywania jenców.

W 2004 roku baszta zostala przekazana za posrednictwem Towarzystwa Przyjaciól Stargardu Bractwu Rycerzy sw. Jana. Od tego czasu przy wspólpracy z muzeum stargardzkim, Bractwo opiekuje sie i restauruje tenze zabytek.



- Baszta przy Arsenale (Turm bei Zeughaus) [ruina]


- Baszta Bialoglówka (Weißkopf)wstargardzie.pl - info portal miasta stargard szczeciński
Baszta Bialoglówka zlokalizowana w najstarszej czesci Starego Miasta w Stargardzie Szczecinskim , na obrzezu dawnego grodziska, w sasiedztwie bramy Walowej , na zakolu Iny .

Baszta zostala zbudowana na poczatku XV wieku . Swoja nazwe przyjela od zwienczajacego jej helm szesciokatnego stozka, otynkowanego na bialy kolor.

Baszta oparta jest na podstawie kwadratowej, przechodzacej w ksztalt cylindra do wysokosci ok. 30 m. Konstrukcja jest mniej urozmaicona i bardziej surowa w porównaniu do pózniejszych nieco baszt obronnych znajdujacych sie w zachodniej czesci obwarowan.



- Baszta Rzeźnicka [ruina]


- Baszta Kowalaska [ruina]
Poprawiony: poniedziałek, 13 kwietnia 2009 01:22